Kabinetsformatie 2006-2007

Op 22 november 2006 waren er Tweede Kamerverkiezingen. Nadat het CDA, PvdA en ChristenUnie onder leiding van informateur Herman Wijffels een regeerakkoord onder het motto 'Samen werken, samen leven' hadden opgesteld, benoemde de Koningin op 9 februari 2007 Jan Peter Balkenende tot formateur. Op 22 februari 2007 presenteerde hij zijn nieuwe kabinet, het kabinet-Balkenende IV.

Op 20 december had Koningin Beatrix Herman Wijffels tot informateur benoemd. Hij kreeg de opdracht te onderzoeken of een spoedige totstandkoming van een kabinet met CDA, PvdA en ChristenUnie mogelijk was. Daaraan voorafgaand had Rein Jan Hoekstra in een verkennende fase onderzocht welke coalitie bereid was te onderhandelen over een regeerakkoord. Na het afvallen van samenwerking tussen CDA-PvdA-SP en tussen CDA-PvdA-GroenLinks, bleken CDA, PvdA en ChristenUnie bereid met elkaar te gaan praten.

De formatie van dag tot dag

Meer over het tot stand gekomen regeerakkoord met de letterlijke tekst

De formateur

Jan Peter Balkenende, formateur, en onderhandelaar namens het CDA

Jan Peter Balkenende (1956) is sinds 22 juli 2002 minister-president en minister van Algemene Zaken. Sinds 1 oktober 2001 is hij politiek leider van het CDA. Bij de verkiezingen van 2002, 2003 en 2006 was hij lijsttrekker van het CDA. De heer Balkenende was onder meer bijzonder hoogleraar christelijk sociaal denken aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en in de periode 1998-2002 Tweede Kamerlid voor het CDA. In de Tweede Kamer was hij, voor hij fractievoorzitter werd, financieel woordvoerder van de CDA-fractie.

De informateurs

Herman Wijffels, informateur

Boerenzoon uit Zeeuws-Vlaanderen en invloedrijk CDA'er, die na een loopbaan in het bankwezen voorzitter van de SER werd. Groot voorstander van de overlegeconomie. Begon als ambtenaar op Landbouw en was later secretaris van het Christelijk werkgeversverbond. Zat achttien jaar in de top van de Rabobank, maar was meer een wat voorzichtige bestuurder dan een ambitieuze financiële manager. Ambieerde echter geen politieke functies. Vanuit zijn boerenachtergrond begaan met het behoud van het landschap; voorzitter van Natuurmonumenten. Had een topfunctie bij de Wereldbank. Architect van het vierde kabinet-Balkenende.

Rein Jan Hoekstra, informateur verkennende fase

In Friesland geboren maar in Groningen opgegroeide jurist en topambtenaar. Begon als advocaat in Rotterdam en werd daarna ambtenaar op Binnenlandse Zaken. Was als adjunct-secretaris en lid betrokken bij twee staatscommissies die zich met staatkundige vernieuwing bezighielden. Op Algemene Zaken adviseur van Den Uyl, Van Agt en Lubbers. Werd in 1994 lid van de Raad van State. CDA-lid. Zat in 2006 de Nationale Conventie over bestuurlijke vernieuwing voor. Speelde in 2003 als informateur een belangrijke rol bij de vorming van het tweede kabinet-Balkenende. Bij de formatie van 2006/2007 speelde hij opnieuw een rol als informateur.

De onderhandelaars

Maxime Verhagen, woordvoerder CDA-fractie en onderhandelaar tijdens formatiefase

Maxime Verhagen (1956) is sinds 22 februari 2007 minister van Buitenlandse Zaken. Hij was van 20 mei 2003 tot 23 november 2006 fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer en maakte tussen 17 mei 1994 en 22 februari 2007 deel uit van de CDA-Tweede Kamerfractie. De heer Verhagen was dat eerder van juli 2002 tot januari 2003. Hij was in de periode 1989-1994 lid van het Europees Parlement. Daarvoor was hij beleidsmedewerker van de CDA-Tweede Kamerfractie. In de Kamer hield hij zich voor hij fractievoorzitter werd vooral bezig met buitenlandse zaken, Europese zaken en defensie.

Wouter Bos, Tweede Kamerfractievoorzitter PvdA

Wouter Bos (1963) is vanaf 22 februari 2007 minister van Financiën en viceminister-president. Sinds 16 november 2002 is hij de politiek leider van de PvdA. De heer Bos was van 23 mei 2002 tot 22 februari 2007 Tweede Kamerlid voor de PvdA. Eerder was hij dat van 19 mei 1998 tot 23 maart 2000. Na zijn afstuderen werkte de heer Bos ruim negen jaar voor Shell Nederland in diverse functies in Nederland, Roemenië, Hong Kong en Londen. Van 24 maart 2000 tot 22 juli 2002 was hij staatssecretaris van Financiën in het tweede kabinet-Kok.

Jacques Tichelaar, secondant van Wouter Bos

Jacques Tichelaar (1953) is sinds 23 mei 2002 lid van de Tweede-Kamerfractie van de PvdA. In de periode februari 2007-april 2008 was hij fractievoorzitter, maar in de periode januari-april 2008 was hij afwezig vanwege ziekte. Tichelaar was voorzitter van de Algemene Onderwijsbond (Aob). Hij woont in Oranjewoud (Frl.). In de Tweede Kamer houdt hij zich vooral bezig met arbeidsparticipatie. Hij was voorzitter van de vaste commissie voor Financiën en is voorzitter van de commissie voor Economische Zaken.

André Rouvoet, Tweede Kamerfractievoorzitter ChristenUnie

André Rouvoet (1962) is sinds 22 februari 2007 minister voor Jeugd en Gezin en viceminister-president. Sinds november 2002 is hij politiek leider van de ChristenUnie. Hij was van 17 mei 1994 tot 22 februari 2007 Tweede Kamerlid, eerst voor de RPF en vanaf 13 mei 2001 voor de ChristenUnie. De heer Rouvoet was in 1989-1994 directeur van de Marnix van Sint Aldegonde Stichting, het wetenschappelijk bureau van de RPF, en tevens docent aan de Evangelische School voor Journalistiek. In de Kamer hield de heer Rouvoet zich behalve met het algemene regeringsbeleid vooral bezig met justitie. Hij maakte deel uit van de parlementaire enquêtecommissie IRT.

Arie Slob , secondant André Rouvoet

Arie Slob (1961) is sinds 19 november 2002 lid van de Tweede-Kamerfractie van de ChristenUnie. Op 15 februari 2007 werd hij tot fractievoorzitter gekozen. De heer Slob was eerder lid van 14 februari 2001 tot 23 mei 2002. Hij studeerde geschiedenis in Groningen en was projectleider bij een schoolbegeleidingsdienst. Tevens was hij gemeenteraadslid in Zwolle. De heer Slob houdt zich behalve met het algemene regeringsbeleid bezig met media en onderwijs en wetenschappen.

Achtergronden

Is er vaker een verkennende fase ingelast bij een formatie?

	de procedure
	De wet bevat nauwelijks regels voor de procedure rond de vorming van een nieuw kabinet. De Koningin heeft een belangrijke rol bij de kabinetsformatie, omdat zij het initiatief moet nemen.

	de (in)formatur
	De kabinetsformatie is in vier fasen te onderscheiden: onderzoeken welke coalitie mogelijk is, programvorming (opstellen regeerakkoord), de portefeuilleverdeling en de invulling van de personele bezetting. Er is niet noodzakelijk een duidelijke scheidslijn waar de ene fase ophoudt en de andere begint. Hetzelfde geldt voor het werk van de informateur en de formateur.
	schematische weergave van een formatie

Eerdere kabinetsformaties

	in juli 2006: kabinet-Balkenende III na de 'Ayaan-crisis'
	Nadat op 29 juni 2006 D66 het vertrouwen in het kabinet-Balkenende II had opgezegd trokken de D66-ministers zich terug uit het kabinet. De andere ministers stelden hun portefeuille ter beschikking. Op 30 juni 2006 werd het kabinet-Balkenende demissionair.
	in 2003: kabinet-Balkenende II na Tweede Kamerverkiezingen als gevolg van de 'LPF-crisis'
	Nadat op 20 mei 2003 demissionair premier Balkenende belast was met de vorming van een kabinet van CDA, VVD en D66, kon hij op 27 mei 2003 zijn tweede kabinet presenteren. Op 14 mei hadden de partijen onder leiding van de informateurs Hoekstra en Korthals Altes overeenstemming bereikt over een regeerakkoord. De informateurs waren op 15 april aangewezen, na het mislukken van een poging om een kabinet van CDA en PvdA te vormen.
	in 2002: kabinet-Balkenende I na de reguliere Tweede Kamerverkiezingen en de Srebrenica-crisis
	Onmiddellijk na de verkiezingen op 15 mei 2002 ontving Koningin Beatrix eerst haar adviseurs en vervolgens de fractievoorzitters van de Tweede Kamer. Op basis van de haar gegeven adviezen benoemde zij Donner (CDA) tot informateur. Na onderhandelingen met de fractievoorzitters van CDA, LPF en VVD kwam een 'strategisch akkoord' tot stand.




	De formateur

	De informateurs

	De onderhandelaars

	Achtergronden

	Eerdere kabinetsformaties

	Nieuws

	Columns

	Agenda



Home Route