Overige opgeheven partijen

	Algemeen Ouderen Verbond (AOV)
	Het AOV was een belangenpartij, die werd opgericht op 1 december 1993. De AOV is opgegaan in de Verenigde Senioren Partij (VSP) en de Ouderenunie.

	Boerenpartij
	De Boerenpartij was een belangenpartij. De partij werd opgericht in 1958 als voortzetting van de 'Vrije Boeren'. In 1981 werd de partij hernoemd tot Rechtse Volkspartij (RVP), die na 1982 echter in de vergetelheid raakte.

	Centrum-democraten (CD)
	De CD was een extreem-rechtse partij. De partij werd opgericht in 1984 als afsplitsing van de Centrumpartij (CP).

	Centrumpartij (CP)
	De CP, later CP'86 genoemd, was een extreem-rechtse partij. De partij werd opgericht in 1980 als afsplitsing van de Nederlandse Volksunie (NVU).

	Evangelische Volkspartij (EVP)
	De EVP was een progressief-christelijke partij. De partij werd opgericht in maart 1981 als fusie van de Evangelische Progressieve Volkspartij (EPV) en een deel van de werkgroep Niet bij Brood Alleen (NBBA) van het CDA. In maart 1991 hief de partij zich op om op te gaan in een progressieve partij zonder christelijk signatuur, GroenLinks.

	Katholiek Nationale Partij (KNP)
	De Katholiek Nationale Partij ontstond op 11 december 1948 als voortzetting van de lijst-Welter (Comité van Actie). Deze lijst behaalde bij de Tweede-Kamerverkiezingen van 1948 één zetel. De aanhangers van Welter keerden zich tegen het kabinetsbeleid inzake Nederlands-Indië. Later zette zij zich vooral af tegen de koers van de KVP, die samenwerkte met de PvdA.

	Leefbaar Nederland
	Leefbaar Nederland was een democratische partij die op 21 maart 1999 werd opgericht als landelijke voortzetting van Leefbaar Hilversum en Leefbaar Utrecht. De partij is opgeheven.

	Partij van de Vrijheid (PvdV)
	De PvdV ontstond op 23 maart 1946 als voortzetting van de vooroorlogse Liberale Staatspartij (LSP). De oprichters wilden wel dat de nieuwe partij een vooruitstrevender koers zou volgen dan haar voorganger. In 1948 kwam er al weer een einde aan het bestaan van de PvdV, toen zij met leden van het Comité-Oud (vrijzinnig-democraten die uit de Partij van de Arbeid waren getreden) opging in de VVD.

	Rooms-Katholieke Partij Nederland (RKPN)
	De RKPN was een conservatief katholieke partij die eenmaal (in 1972) met succes deelnam aan de Tweede-Kamerverkiezingen. De RKPN haalde toen één zetel. De onder leiding van de Noord-Hollandse leraar Klaas Beuker staande partij keerde zich tegen de koers van de KVP, die zij onder meer te toegeeflijk vond op zedelijk gebied (onder andere ten aanzien van abortus) en te links op sociaal gebied.

	Unie 55+
	De Unie 55+ was een belangenpartij voor ouderen. De partij werd opgericht in 1992.

voor 1945

	Bond van Christen-Socialisten (BCS)
	De in 1907 opgerichte Bond van Christen-Socialisten (BCS) was een socialistische partij die de bijbel als uitgangspunt had. De BCS wees het kapitalisme af en was tegenstander van particulier bezit. De klassenstrijd werd aanvaard. In 1919 trad het BCS-Kamerlid Kruyt toe tot de communistische fractie.

	Bond van Vrije Liberalen
	Al sinds het einde van de jaren 1870 was er sprake van oud-liberalen die later werden aangeduid als vrije liberalen. Pas in 1906 werd de Bond van Vrije Liberalen opgericht. De conservatieve oud- of vrije liberalen stonden tegenover de gematigd vooruitstrevende Liberale Unie. Zij hielden grotendeels vast aan het negentiende eeuwse economische liberalisme (laissez faire).

	Christelijk-Democratische Unie (CDU)
	De CDU was een protestants-christelijke, anti-militaristische partij. De partij ontstond in 1926 uit drie kleine christen-socialistische partijen. Na de Tweede Wereldoorlog ging de CDU op in de Partij van de Arbeid.

	Christelijk-Sociale Partij (CSP)
	De Christelijk-Sociale Partij (CSP), opgericht in 1907, was een protestants-christelijke, anti-Roomse partij met socialistische trekjes. De partij richtte zich tegen de samenwerking van ARP en CHU met de RKSP. Daarnaast was zij voorstander van bedrijfsmedebezit en winstdeling voor arbeiders.

Economische Bond

De Economische Bond werd op 15 december 1917 opgericht als liberale partij. Zij beoogde de sinds het eind van de 19e eeuw bestaande verdeeldheid bij de liberalen op te heffen. Er bestonden namelijk drie liberale partijen: de Liberale Unie, de Bond van Vrije-Liberalen en de links-liberale Vrijzinnig-Democratische Bond. Haar streven werd in 1921 deels verwezenlijkt door oprichting van de Vrijheidsbond.

	Hervormd-Gereformeerde Staatspartij (HGSP)
	De HGSP was een orthodox-protestantse, anti-Roomse partij, die streefde naar een protestants Nederland dat geregeerd moest worden volgens bijbelse normen. De partij werd opgericht in 1921.

Liberale Unie

De Liberale Unie werd in 1885 opgericht. In de unie werden de liberale kiesverenigingen verenigd. Zij gold als gematigd vooruitstrevend, zeker nadat de conservatieve vleugel zich rond 1894 had afgescheiden. Tussen 1891 en 1901 domineerde zij de Nederlands politiek. Vooral het Unie-liberale kabinet-Pierson wist belangrijke (sociale) wetgeving tot stand te brengen, zoals de Ongevallenwet en de Woningwet.

	Middenpartij voor Stad en Land
	De Middenpartij voor Stad en Land, die tussen 1929 en 1933 in de Tweede Kamer was vertegenwoordigd, streefde naar verhoging van de welvaart van de bevolking door het wegnemen van belemmeringen voor handel, nijverheid en landbouw. De partij richtte zich met name tegen tollen die nog op sommige wegen bestonden. Voorman was de Bussumse melkfabrikant Floris Vos.

	Nationaal-Socialistische Beweging (NSB)
	De Nationaal-Socialistische Beweging (NSB), opgericht in 1931, was een autoritaire, anti-parlementaire, extreem-rechtse partij die streefde naar een nationaal-socialistisch bewind. Verder vond zij dat er een Groot-Nederlands rijk moest komen, waartoe ook Vlaanderen zou behoren. Onder Duitse invloed kreeg de partij een anti-semitisch (anti-joods) karakter.

Revolutionaire Socialistische Arbeiderspartij (RSAP)

De RSAP was een Leninistische partij, die zich afzette tegen de in haar ogen Stalinistische Communistische Partij Holland en tegen de SDAP die te burgerlijk werd gevonden. De partij was een samensmelting van de Revolutionair Socialitische Partij, die in 1929 was ontstaan als afsplitsing van de CPH, en de Onafhankelijk Socialistische Partij (OSP). De OSP was in 1932 afgesplitst van de SDAP. Alleen in 1933 werd een zetel behaald.

Plattelandersbond

De Plattelandersbond, die in 1917 werd opgericht, kwam op voor de belangen van boeren en tuinders en keerde zich tegen de volgens haar bestaande achterstelling van het platteland. Zaken waar de Plattelandersbond zich voor inzette, waren: afschaffing van de zomertijd, vermindering van belastingen, vrijheid van arbeid, minder overheidsbemoeienis, beter landbouwonderwijs, werkverschaffing, stopzetten van gemeentelijke herindeling en instelling van een ministerie van Landbouw.

	Rooms-Katholieke Volkspartij (RKVP)
	De Rooms-Katholieke Volkspartij (RKVP) was een linkse katholieke partij die zich verwant voelde met de katholieke vakbeweging. De RKVP werd in december 1922 opgericht en streefde typisch katholieke doelen na, zoals herstel van het gezantschap bij de paus en opheffing van het processieverbod.

	Socialistische Partij (tot 1924)
	De Socialistische Partij (SP), opgericht in 1918, was een radicaal-socialistische en republikeinse partij die met alle middelen de toestand van de arbeiders wilde verbeteren. De partij was gelieerd aan de extreem-linkse vakbond, het Nederlands Arbeiders Secretariaat (NAS).

	Verbond voor Nationaal Herstel (VNH)
	Het Verbond voor Nationaal Herstel (VNH) was een autoritaire, rechtse partij die pleitte voor een krachtig gezag en zich keerde tegen partijpolitiek.

Home           Route