Tweede Kamerverkiezingen 2002

Op 15 mei 2002 waren er reguliere (vierjaarlijkse) verkiezingen voor een nieuwe Tweede Kamer. De uitslag gaf een aardverschuiving te zien. Grote winnaar was de Lijst Pim Fortuyn (LPF) die in één klap 26 zetels veroverde. Nog niet eerder was een nieuwkomer met zoveel zetels in de Tweede Kamer gekomen. Het CDA van Jan Peter Balkenende werd met 43 zetels (een winst van 14 zetels) de grootste partij. Balkenende bleek in slechts enkele maanden groot vertrouwen te hebben ingeboezemd.

De winst van de LPF en het CDA ging ten koste van de paarse coalitiepartners PvdA (-22), VVD (-14) en D66 (-7). Jan Marijnissen van de SP kon 4 zetels winst op zijn conto schrijven. GroenLinks en de beide rechtse confessionele partijen ChristenUnie en SGP verloren alledrie 1 zetel. Ten slotte veroverde nieuwkomer Leefbaar Nederland 2 zetels.

De aanloop naar de verkiezingen was totaal anders dan Nederland gewend was. Nieuwe partijen als Leefbaar Nederland en de LPF, die fel van leer trokken tegen de paarse coalitie, bleken al in een vroeg stadium kansrijk. Dat drukte een stempel op de verkiezingscampagne, zoals uit lijsttrekkersdebatten en interviews met lijsttrekkers bleek. De flamboyante Pim Fortuyn stevende af op eeb grote overwinning met zijn harde kritiek op het paarse beleid.

Op 6 mei 2002 werd Fortuyn vermoord. Overwogen werd de verkiezingen uit stellen. Dat gebeurde niet. Wel werd afgesproken geen campagne meer te voeren. Nederland was door deze politieke moord diep geschokt en politiek Den Haag aangeslagen. Na de begrafenis van Pim Fortuyn op 10 mei werd de sfeer in Den Haag zelfs grimmig.

Rond de 12 miljoen mensen mochten op 15 mei 2002 hun stem uitbrengen. Voor zeshonderdduizend mensen was het de eerste keer dat ze voor de Tweede Kamer mochten stemmen. De kiezers konden bij ongeveer 10.000 stembureau's terecht tussen 7.30 en 21.00 uur - een half uur vroeger en een uur later dan in 1998. Negen van de tien kiezers konden elektronisch stemmen via de stemcomputer.

De verhitte, rellerige campagne en de moord op Fortuyn hadden voor het eerst in jaren weer interesse in de politiek gewekt bij grote groepen mensen. De opkomst was 79,1 procent, bijna zes procentpunt meer dan in 1998.

Uitslag

	Uitslag Tweede Kamerverkiezingen 2002
	Grote winnaar bij deze verkiezingen was nieuwkomer LPF. De partij van de tijdens de campagne vermoorde Pim Fortuyn haalde meteen 26 zetels. Ook het CDA onder leiding van de pas aangetreden lijsttrekker Jan Peter Balkenende boekte forse winst. Met 43 zetels (een winst van 14 zetels) werd het CDA de grootste partij in de Tweede Kamer.

Achtergrond

Achtergrond Tweede Kamerverkiezingen 2002

De Tweede Kamerverkiezingen van 15 mei 2002 waren de meest turbulente verkiezingen in de recente Nederlandse geschiedenis. Ze stonden vrijwel volledig in het teken van Pim Fortuyn en diens kritiek op de multiculturele samenleving en de 'puinhopen van paars'. In een ongekend sensationele campagne stevende Fortuyn af op grote winst. Negen dagen voor de verkiezingen werd hij echter vermoord. Zijn LPF haalde 26 zetels, maar het CDA van de nieuwe leider Balkenende werd de grootste partij.

Partijen, kandidaten en verkiezingsprogramma's

	CDA
	Het CDA haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 43 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Jan Peter Balkenende. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Betrokken samenleving, betrouwbare overheid'. Het CDA had voor de verkiezingen 29 zetels in de Tweede Kamer.
	LPF
	De LPF haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 26 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Pim Fortuyn, die echter op 6 mei 2002 werd vermoord. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Zakelijk met een hart'. De LPF was kort voor de verkiezingen opgericht en had voor de verkiezingen van 15 mei dus nog geen zetels in de Tweede Kamer.
	VVD
	De VVD haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 24 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Hans Dijkstal. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Ruimte, respect & vooruitgang'. De VVD had voor de verkiezingen 38 zetels in de Tweede Kamer.
	PvdA
	De PvdA haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 23 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Ad Melkert. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Samen voor de toekomst'. De PvdA had voor de verkiezingen 45 zetels in de Tweede Kamer.
	GroenLinks
	GroenLinks haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 10 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Paul Rosenmöller. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Overvloed en onbehagen'. GroenLinks had voor de verkiezingen 11 zetels in de Tweede Kamer.
	SP
	De SP haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 9 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Jan Marijnissen. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Eerste weg links'. De SP had voor de verkiezingen 5 zetels in de Tweede Kamer.
	D66
	D66 haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 7 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Thom de Graaf. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Toekomst in eigen hand'. D66 had voor de verkiezingen 14 zetels in de Tweede Kamer.
	ChristenUnie
	De ChristenUnie haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 4 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Kars Veling. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Durf te kiezen voor normen'. De ChristenUnie was ontstaan uit een fusie van GPV en RPF die bij de verkiezingen van 1998 samen nog 5 zetels in de Tweede Kamer haalden.
	SGP
	De SGP haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 2 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Bas van der Vlies. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Tot Uw dienst'. De SGP had voor de verkiezingen 3 zetels in de Tweede Kamer.
	Leefbaar Nederland
	Leefbaar Nederland haalde bij de verkiezingen van 15 mei 2002 2 zetels in de Tweede Kamer. Lijsttrekker was Fred Teeven. Het verkiezingsprogramma was getiteld 'Leefbaar Nederland komt er nu aan!'. Leefbaar Nederland had voor de verkiezingen geen zetels in de Tweede Kamer.

Overige deelnemende partijen

	Verenigde Senioren Partij
	Vrije Indische Partij & Ouderenunie
	Duurzaam Nederland
	Partij van de Toekomst
	Nieuwe Midden Partij
	Republikeinse Volkspartij

Vrouwvriendelijke Interactie besloot in april 2002 om toch niet mee te doen aan de verkiezingen.

Hoe verder?

	Kabinetsformatie 2002
	Onmiddellijk na de verkiezingen op 15 mei 2002 ontving Koningin Beatrix eerst haar adviseurs en vervolgens de fractievoorzitters van de Tweede Kamer. Op basis van de haar gegeven adviezen benoemde zij Donner (CDA) tot informateur. Na onderhandelingen met de fractievoorzitters van CDA, LPF en VVD kwam een 'strategisch akkoord' tot stand.
	Kabinet-Balkenende I
	Na acht jaar paars is er weer een centrum-rechtse coalitie: CDA en VVD samen met nieuwkomer LPF (de Lijst Pim Fortuyn). De enorme verkiezingswinst van deze nieuwe partij (26 zetels) maakte een kabinet zonder deze partij bijna onmogelijk.




	Uitslag

	Achtergrond

	Partijen, kandidaten en verkiezingsprogramma's

	Hoe verder?



Home Route