Kabinet-Colijn V (1939)

Het vijfde kabinet-Colijn wordt direct bij zijn eerste optreden weer naar huis gestuurd. Het is buiten partijen om gevormd door Colijn, die volgens eigen zeggen de hem gegeven formatieopdracht heeft aanvaard als ware het een koninklijk bevel. Het kabinet telt meer liberalen (vooral partijloze oud-Indische bestuurders) dan er in de Tweede Kamer zitten.

De val van het kabinet wordt bewerkstelligd door aanneming van een door RKSP-fractievoorzitter Deckers ingediende motie, waarin het optreden van het kabinet wordt afgekeurd. Deze krijgt steun van de RKSP, SDAP, VDB, CDU en Communisten. Tegen stemmen ARP, CHU en Liberale Staatspartij, NSB en SGP.

[ V ][ ^^ ]

Samenstelling kabinet

Algemene Zaken
minister: Dr. H. Colijn (arp)

Buitenlandse Zaken
minister: Mr. J.A.N. Patijn (lib.-partijloos)

Justitie
minister: Mr. J.A. de Visser (chu)

Binnenlandse Zaken
minister: H. van Boeijen (chu)

Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen
minister: Dr. B.J.O. Schrieke (lib.-partijloos)

Financiën
minister: Ch.W. Bodenhausen (lib.-partijloos)

Defensie
minister: Dr. J.J.C. van Dijk (arp)

Waterstaat
minister: Jhr.Ir. O.C.A. van Lidth de Jeude (lsp)

Economische Zaken
minister a.i.: Dr. H. Colijn (arp)

Sociale Zaken
minister: Dr. M.H. Damme (lib.-partijloos)

Koloniën
minister: C. van den Bussche (lib.-partijloos)

[ V ][ ^^ ]

Formatie

Na de val van het vierde kabinet-Colijn wordt de minister-president benoemd tot formateur. Hij stuurt aan op een kabinet van de zes grote partijen. RKSP, SDAP en VDB wijzen dit af.

De koningin raadpleegt hierna op 7 juli in een gezamenlijk overleg haar belangrijkste adviseurs, de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer, de vice-president van de Raad van State en de liberale minister van Staat, Fock. Een concrete oplossing weten zij niet aan te dragen.

Hierna wordt oud-Kamervoorzitter Koolen (RKSP) tot formateur benoemd, die echter geen succes heeft.

Colijn krijgt wederom een formatieopdracht. Hij streeft naar een kabinet dat los staat van de Tweede-Kamerfracties en waarvan de ministers op persoonlijke titel worden benoemd. Katholieken en vrijzinnig-democraten (onder wie Oud) weigeren zitting te nemen in het kabinet. Naast drie zittende ministers (Van Boeyen, Van Dijk en Patijn) en de liberale oud-minister Van Lidth de Jeude worden personen van buiten de politiek aangezocht.

[ V ][ ^^ ]

Kerngegevens

 Tweede KamerEerste Kamerminister­raad
ARP1772
CHU862
Vrijheidsbond431
partijloos--5
totaal29
(29%)
16
(32%)
 

[ V ][ ^^ ]

data en feiten formatie

datumwatwietot en metdagen
30 juni 1939benoeming (in)formateurH. Colijn9 juli 193910
9 juli 1939benoeming (in)formateurD.A.P.N. Koolen14 juli 19396
14 juli 1939benoeming (in)formateurH. Colijn25 juli 193912
25 juli 1939beëdiging nieuwe bewindsliedenKoningin Wilhelmina26 juli 19392
27 juli 1939kabinet demissionair 9 augustus 193914
10 augustus 1939ontslag verleendKoningin Wilhelmina  


Samenstelling kabinet
Formatie
Kerngegevens
data en feiten formatie
TXT/Print-versie voor correct en passend afdrukken (verschijnt in een nieuw venster)Reageer op deze pagina. Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
homeHome           Route