 | Politieke partijen |
| Een politieke partij is een groep van politieke geestverwanten. Politieke partijen streven vaak meer dan één doel na, zoals bevordering van werkgelegenheid, een eerlijke inkomensverdeling, een schoon milieu of het bestrijden van criminaliteit. Omdat niet iedereen deze doelen op dezelfde wijze nastreeft, zijn er meer partijen ontstaan.
|
 | Registratie groeperingen |
| Politieke groeperingen kunnen zich bij het centraal stembureau (de Kiesraad) laten registreren. Bij de registratie kan de groepering opgeven onder welke naam zij aan de verkiezingen wil deelnemen. De naam, ook wel aanduiding genoemd, komt boven de kandidatenlijst op het stembiljet te staan.
|
 | Partijfinanciering |
| Politieke partijen worden op verschillende manieren gefinancierd. Zij ontvangen ledencontributie, 'partijbelasting' van volksvertegenwoordigers, giften, sponsoring en (staats)subsidie. Zij doen soms aan fondsenwerving en beschikken soms over reserves. Een groot deel van de partijuitgaven gaat naar de verkiezingscampagne.
|
 | CDA |
| Het Christen-Democratisch Appèl (CDA) is een christelijke partij. De partij werd opgericht in 1980 als fusie van ARP, CHU en KVP, nadat in 1973 al een federatief verband van die partijen was ontstaan.
|
 | PvdA |
| De Partij van de Arbeid (PvdA) is een sociaal-democratische partij. De partij werd opgericht in 1946 als een voortzetting van de vooroorlogse Sociaal-Democratische Arbeiders Partij (SDAP), de Vrijzinnig-Democratische Bond (VDB) en de Christelijk-Democratische Unie (CDU).
|
 | SP |
| De SP is een socialistische partij. De partij werd opgericht in 1972.
|
 | VVD |
| De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) is een liberale partij. De partij werd opgericht in 1948 als opvolger van de Partij van de Vrijheid (PvdV), die weer een voortzetting was van de vooroorlogse Liberale Staatspartij (LSP).
|
 | PVV |
| De Groep Wilders/Partij voor de Vrijheid (PVV) is op 22 februari 2006 geregistreed bij de Kiesraad. Politiek leider is oud-Tweede Kamerlid voor de VVD Geert Wilders, die in september 2004 die partij verliet. Geert Wilders was tevens lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2006.
|
 | GroenLinks |
| GroenLinks is een progressief socialistische milieupartij. De partij werd opgericht in 1990 als fusie van CPN, EVP, PPR en PSP.
|
 | ChristenUnie |
| De ChristenUnie is een christelijke partij. De partij ontstond in januari 2000 als samenwerkingsverband tussen het GPV en de RPF. Per 1 januari 2004 zijn de partijen gefuseerd. Sinds 15 maart 2001 opereerden de fracties van deze partijen al onder naam ChristenUnie in de Tweede Kamer. Ook in de Eerste Kamer bestond al sinds 2001 een fractie van de ChristenUnie.
|
 | D66 |
| Democraten 1966 (D66) is een (hervormingsgezinde) sociaal-liberale partij. De partij werd opgericht op 14 oktober 1966 door 44 'homines novi', waarvan er slechts 25 eerder bij andere politieke partijen actief waren geweest. Leider was de journalist van het Algemeen Handelsblad Hans van Mierlo.
|
 | Partij voor de Dieren |
| De Partij voor de Dieren beschouwt dieren als de allerzwaksten in de samenleving en wil dierenwelzijn terugbrengen op de politieke agenda.
|
 | SGP |
| De SGP is een christelijke (reformatorische) partij, die strikt volgens bijbelse normen politiek wil bedrijven. De partij werd opgericht in 1918.
|
 | OSF (Onafhankelijke Senaatsfractie) |
| De Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF) is een landelijk samenwerkingsverband van regionale partijen. De partij werd opgericht in 1999. De bundeling is ontstaan met het oog op de Eerste-Kamerverkiezingen.
|
 | Afsplitsingen Tweede en Eerste Kamer vanaf 2006/2007 |
| In de Tweede Kamer is op dit moment één afspliting actief. Sinds 17 september 2007 vormt het lid Rita Verdonk een eigen fractie, nadat zij uit de VVD-fractie was gezet. In de Eerste Kamer zit de fractie van het lid Düzgün Yildirim. Hij werd op 7 september 2007 geroyeerd door de SP, omdat hij zijn via voorkeurstemmen verkregen zetel niet wilde opgeven.
|
 | ARP |
| De ARP werd in 1879 opgericht door Abraham Kuyper. Daarmee kwam er een partijverband voor politieke stroming, de antirevolutionairen, die reeds sinds het begin van de 19e eeuw bestond. Zij was de eerste nationale politieke partij. De ARP was een christen-democratische, protestantse partij. In 1980 ging de ARP met KVP en CHU op in het CDA.
|
 | CHU |
| De CHU was een christen-democratische politieke partij, die vooral aanhang had onder Nederlands-Hervormden. De CHU kende een los partijverband en daarom was er sprake van een unie. De CHU ontstond in 1908 door samengaan van de Christelijk-Historische Partij en de Friese Bond van christelijk-historischen. In 1980 fuseerde de CHU met ARP en KVP tot het CDA.
|
 | CPN |
| De CPN was een communistische partij. Tot 1935 heette de partij Communistische Partij Holland (CPH). De partij kreeg die naam in 1918 na de Russische Oktoberrevolutie van 1917. Tot die tijd heette de partij Sociaal-Democratische Partij (SDP). Deze was in 1909 opgericht. In 1919 sloot de Communistische Partij zich aan bij de Komintern, de overkoepelende internationale communistische organisatie.
|
 | DS'70 |
| DS'70 was een sociaal-democratische partij. De partij werd opgericht in 1970 als afsplitsing van de Partij van de Arbeid. De partij was tot juli 1972 vertegenwoordigd in het kabinet-Biesheuvel I.
|
 | KVP |
| De KVP was een christen-democratische partij, die, hoewel zij voor iedereen openstond, vrijwel uitsluitend aanhang had onder de katholieken. De partij was in 1945 de opvolger van de vooroorlogse RKSP. In 1980 fuseerde zij met ARP en CHU tot het CDA.
|
 | LSP: de Vrijheidsbond |
| De Liberale Staatspartij ontstond in 1921 toen Liberale Unie, de Bond van Vrije Liberalen en enkele kleinere liberale partijen samengingen. Tot februari 1938 voerde de partij als naam 'De Vrijheidsbond'. In 1946 ging de LSP op in de Partij van de Vrijheid. Daaruit ontstond in 1948 de VVD.
|
 | PPR |
| De PPR was een radicaal-christelijke partij. De partij werd op 27 april 1968 opgericht door christen-radicalen die zich hadden afgesplitst van vooral de Katholieke Volkspartij (KVP) en in mindere mate de Anti-Revolutionaire Partij (ARP). In 1990 fuseerde de PPR met CPN, EVP en PSP tot GroenLinks.
|
 | RKSP |
| De RKSP was de voorloper van de KVP en werd formeel op 3 juni 1926 opgericht. Daarvoor waren de katholieken georganiseerd in de Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen, die informeel ook al RKSP werd genoemd. Deze bond was in mei 1904 ontstaan.
|
 | SDAP |
| De SDAP was een sociaal-democratische partij, die lange tijd tevens republikeins en anti-militaristisch was. De SDAP werd in 1894 opgericht en kan als opvolger van de revolutionair-socialistische SDB (Socialistenbond) worden beschouwd.
|
 | VDB |
| De VDB was een links-liberale partij, die in 1901 werd opgericht. In zekere zin is zij als voorloper van D66 te beschouwen. De partij werd gevormd door van de Liberale Unie afgescheiden leden en door voormalige Radicale Bonders. In 1946 ging de VDB met SDAP en CDU op in de PvdA.
|
 | Overige opgeheven partijen |