J. Schilthuis

Rotterdamse graanhandelaar, die vóór 1945 de VDB in de Tweede Kamer vertegenwoordigde en nadien PvdA-Tweede Kamerlid was. Was woordvoerder vervoersaangelegenheden en economische zaken, leidde twee jaar de parlementaire enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945 en was ondervoorzitter van de Tweede Kamer. Beschikte over een grote werkkracht. Had als consul-generaal een speciale band met Zuid-Afrika.

VDB, PvdA
in de periode 1933-1956: lid Tweede Kamer

voornaam (roepnaam)

Jan (Jan)

personalia

geboorteplaats en -datum
Groningen, 17 april 1882

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 23 juli 1965

levensbeschouwing
Doopsgezind

partij/stroming

partij(en)

-		VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), tot 9 februari 1946
-		PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

loopbaan

-		graanhandelaar handelsfirma "Schilthuis & Co." te Rotterdam, vanaf 1903
-		praktijkervaring te Parijs
-		lid graanhandelsfirma N.V. "Schilthuis' Handelsvereeniging", van 1916 tot 1922 (firma geliquideerd)
-		mededirecteur graanhandelsfirma c.v. "Schilthuis' Amerikaansche Handelscompagnie" te Rotterdam, van 1922 tot 1936 (firma geluiquideerd)
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 juni 1933 tot 3 juli 1956

partijpolitieke functies

-		lid VDB-studiecommissie Nederland en de internationale verhoudingen, vanaf juni 1937
-		voorzitter dagelijke bestuur VDB, van mei 1945 tot 1946
-		voorzitter voorlopig Centraal Comité VDB, van 8 juli 1945 tot 9 februari 1946
-		fractiesecretaris VDB Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1945 tot 9 februari 1946
-		voorzitter sectie middenstand WBS (Wiardi Beckman Stichting), omstreeks 1952

nevenfuncties

-		lid Kamer van Koophandel en Fabrieken te Rotterdam, van 1921 tot 1956
-		handelscommissaris van Zuid-Afrika te Nederland, van 1923 tot 1939
-		voorzitter Nederlandse Maatschappij van Nijverheid en Handel, departement Rotterdam, van 1923 tot 1930
-		arbiter Russisch staatsorganisatie Exportchleb - graanhandelaren in West-Europa (in jaren '30)
-		lid bestuur Comité van Graanhandelaren, vanaf 1932
-		lid Legercommissie, vanaf 1933
-		consul-generaal van Zuid-Afrika te Nederland, vanaf 1939 (nog in 1956)
-		lid bestuur Nederlandse organisatie der Internationale Kamer van Koophandel
-		lid Politiek Convent, vanaf december 1942
-		lid Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot 16 november 1945
-		voorzitter commissie van advies inzake de uitwijzing van vreemdelingen van Duitse herkomst, van februari 1946 tot maart 1950
-		lid (later voorzitter) commissie Onderzoek Bakkersbedrijf, van 1947 tot maart 1949
-		voorzitter Permanente Vreemdelingen-adviescommissie, vanaf maart 1950
-		adviseur van bedrijfsorganisaties
-		lid Commissie van Voorbereiding en Advies Wet Autovervoer Goederen en Wet Goederenvervoer Binnenscheepvaart
-		lid Raad voor de Emigratie, vanaf 6 november 1952
-		lid Commissie Vergunningen Goederenvervoer, omstreeks 1956

gedelegeerde commissies

-		voorzitter parlementaire delegatie naar Duitsland (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1950 tot maart 1950
-		lid parlementaire enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1947 tot oktober 1952
-		voorzitter vaste commissie voor de Rijksuitgaven (Tweede Kamer der der Staten-Generaal), van juli 1948 tot juli 1956
-		eerste ondervoorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 november 1952 tot september 1954
-		voorzitter parlementaire enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1952 tot 8 juli 1954
-		voorzitter vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1953 tot juli 1956

opleiding

voortgezet onderwijs

vijfjarige h.b.s. te Groningen

academische studie

studie Handelshochschule te Leipzig, 1901

activiteiten

als parlementariër

-		Sprak in de Tweede Kamer vooral over economische aangelegenheden (onder meer Winkelsluitingswet, kinderbijslag kleine zelfstandigen) en aangelegenheden betreffende vervoer (binnenvaart, wegvervoer, scheepvaart) en daarnaast over financiën. Vóór 1940 ook defensie-woordvoerder van de VDB-fractie.
-		In de jaren 1946-1948 woordvoerder van de PvdA over het 'Duitse vraagstuk' (herstelbetalingen, grenscorrecties etc.)

opvallend stemgedrag

-		In 1935 stemden hij en Joekes als enigen van hun fractie vóór de begroting van het Defensiefonds
-		Behoorde in 1949 tot de minderheid van zijn fractie die tegen de ontwerp-Wet materiële oorlogsschade stemde

wetenswaardigheden

algemeen

-		Werd in november 1952 tot eerste ondervoorzitter gekozen, nadat Joekes de Kamer had verlaten
-		Werd in september 1953 als tweede op de voordracht voor het Tweede-Kamervoorzitterschap gezet
-		Moest het voorzitterschap van de enquêtecommissie opgeven door ziekte

uit de privé-sfeer

-		Medeoprichter Rotterdamsche Vereeniging voor den Termijnhandel in granen te Rotterdam, 1916
-		Medeoprichter tijdschrift "Economisch-Statistische Berichten"
-		Zijn vader was graanhandelaar en lid van Gedeputeerde Staten van Groningen
-		Zijn eerste echtgenote was een Amerikaanse

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Londen (tijdens Eerste Wereldoorlog)
-		's-Gravenhage, Van Soutelandelaan 11, omstreeks 1931 en nog in 1956

ridderorden

-		Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 16 september 1947
-		Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 21 december 1956 (na beëindiging parlementaire enquête regeringsbeleid 1940-1945)

relevante buitenlandse reizen
Verenigde Staten en Canada (zakenreizen)

publicaties/bronnen

publicaties
"De praktijk van den graanhandel" (1918)

literatuur/documentatie

-		W.F. Lichtenauer, "Jan Schilthuis", in: Rotterdams jaarboekje, (1966), 282
-		W.F. Lichtenauer, "Schilthuis, Jan (1882-1965)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 498
-		Wie is dat? 1931, 1938, 1956

archivalia
archief-Schilthuis, DNPP

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

-		gehuwd te Baltimore (V.S.), 23 januari 1907 (huwelijk ontbonden 11 april 1929)
-		gehuwd (tweede huwelijk), 14 september 1929

naam echtgeno(o)t(e)/partner
W.E. Gieske, Wilhelmina Elisabeth

naam 2e echtgeno(o)t(e)/partner
J.J. Kuyters, Johanna Jacoba

kinderen
2 dochters (uit eerste huwelijk)

naam vader
U.G. Schilthuis, Ulferdus Gerhardus

geboorteplaats en/of -datum vader
Groningen, 16 maart 1857

naam moeder
J.M. Mesdag, Julia Maria

geboorteplaats en/of -datum moeder
Groningen, 17 januari 1858

beroep grootvader (vaderskant)
graanhandelaar

familierelaties
Oom van A.P. Schilthuis, Tweede-Kamerlid en Commissaris der Koningin

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	partijpolitieke functies

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route