Mr. J.K. baron van Goltstein

Onafhankelijk politicus uit een Guliks adellijk geslacht. Was aanvankelijk werkzaam bij het Hoog Militair Gerechtshof en werd in 1840 Tweede Kamerlid. Was toen voorstander van staatkundige hervormingen. In 1849 als gematigd liberaal voorzitter van de eerste op basis van rechtstreeks kiesrecht gekozen Tweede Kamer. Deskundig op het gebied van het internationale recht en minister van Buitenlandse Zaken in het gemengd liberaal-conservatieve kabinet-Rochussen. Na zijn ministerschap nog negen jaar Tweede Kamerlid en anderhalf jaar senator. Werd allengs conservatiever. Stond te boek als serieus en humorloos.

conservatief, moderaat of gematigd liberaal, conservatief-liberaal
in de periode 1840-1872: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, minister, minister van Staat

voornamen

Jan Karel

personalia

geboorteplaats en -datum
Arnhem, 30 mei 1794

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 17 februari 1872

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

partij/stroming

stroming(en)

-		onafhankelijk, gematigd liberaal (wenste meer invloed voor volksvertegenwoordiging, toezicht Rekenkamer op de Indische baten, onafhankelijkheid voor rechterlijke macht in Suriname)
-		conservatief, vanaf 1860

loopbaan

-		advocaat te Utrecht, vanaf 1811
-		substituut-Officier van Justitie te Utrecht, van 1825 tot 1828
-		substituut-advocaat-fiscaal bij het Hoog Militair Gerechtshof, van 1828 tot 1841
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Utrecht, van 20 oktober 1840 tot 13 februari 1849
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850
-		voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (benoemd bij K.B. van 17 febr. 1849)
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Utrecht, van 14 juni 1853 tot 12 maart 1858
-		voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1856 tot 11 maart 1858
-		minister van Buitenlandse Zaken, van 5 maart 1858 tot 23 februari 1860
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amersfoort, van 10 juli 1860 tot 1 oktober 1866
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amersfoort, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868
-		lid Tweede Kamer der Staten-Generaal voor het kiesdistrict Amersfoort, van 25 februari 1868 tot 20 september 1869
-		lid Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Utrecht, van 22 december 1870 tot 17 februari 1872

ambtstitel

minister van Staat, van 23 februari 1860 tot 17 februari 1872

nevenfuncties

-		lid Ridderschap van Utrecht, vanaf 1815
-		plaatsvervangend rechter in de rechtbank van eerste aanleg, van 27 november 1822 tot 1825
-		lid College van Curatoren Hogeschool te Utrecht, van 1841 tot 1859
-		lid Staatscommissie pensioenen voor burgerlijke ambtenaren en hun weduwen en wezen, vanaf september 1844
-		kabinetsformateur, 22 oktober 1849 (poging mislukte)
-		kabinetsformateur, van 3 maart 1858 tot 18 maart 1858 (samen met Rochussen)
-		kabinetsformateur (samen met Van Reenen), 1862 (poging mislukte)
-		lid Staatscommissie voor het hoger onderwijs
-		functies Hogeschool Harderwijk

gedelegeerde commissies

-		lid Commissie van Rapporteurs voor de voorstellen tot Grondwetsherziening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), 1848
-		voorzitter parlementaire enquêtecommissie inzake de uitvoering van de concessie tot landaanwinning en verdieping van het vaarwater op het Zwolsche Diep (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 30 april 1855 tot 5 mei 1857

opleiding

voortgezet onderwijs

opleiding Latijnse school (Hieronymusschool) te Utrecht, vanaf 1805

academische studie

Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen) Hogeschool te Utrecht, van 11 augustus 1809 tot 22 oktober 1811

activiteiten

als parlementariër

-		Deskundige in de Tweede Kamer op het gebied van het internationale recht
-		Behoorde in 1844 tot de 25 leden die tegen de ontwerp-wet inzake de (vrijwillige) geldlening en buitengewone belasting op bezittingen stemden. Het voorstel werd met 32 tegen 25 stemmen aangenomen.
-		Behoorde in 1844 tot de 15 leden die tegen een aanvulling van de instructie aan de Algemene Rekenkamer stemden, omdat die tot onvoldoende verbetering van het toezicht zou leiden
-		Beantwoordde in 1844 de vraag of er vanuit de Tweede Kamer een voorstel tot Grondwetsherziening moest worden gedaan met "ja"
-		Behoorde in 1844 tot de 28 leden die vóór het ontwerp-Adres van Antwoord stemde, waarin werd aangedrongen op grondwetsherziening
-		Behoorde in 1845 tot de meerderheid die tegen het wetsvoorstel inzake onteigening ten algemene nutte stemde. Het wetsvoorstel werd met 31 tegen 20 stemmen verworpen.
-		Behoorde in 1847 tot de meerderheid die tegen het wetsvoorstel over het stemrecht in steden en op het platteland stemde. Het wetsvoorstel werd met 31 tegen 27 stemmen verworpen.
-		Behoorde in 1847 tot de dertien leden die vóór het (verworpen) wetsvoorstel tot intrekking van de accijns op het gemaal van rogge stemde
-		Stemde in 1848 tegen de hoofdstukken I, III (van de Staten-Generaal), V, VII en IX van de nieuwe Grondwet
-		Behoorde in 1860 tot de meerderheid die tegen de begroting van Koloniën van de conservatieve minister Rochussen stemde
-		Interpelleerde in 1862 minister Thorbecke over de vorming van het op 1 februari opgetreden kabinet
-		Stemde in 1866 tegen de motie-Keuchenius en in 1867 vóór de begroting van Buitenlandse Zaken
-		Stemde in 1868 tegen de motie-Blussé van Oud-Alblas

als bewindspersoon (beleidsmatig)

Zijn voornaamste resultaten als minister waren een verdrag met Marokko over handel en scheepvaart en een vriendschaps- en handelsverdrag met Japan

wetenswaardigheden

algemeen

-		Min of meer toevallig door Staten van Utrecht tot lid Tweede Kamer gekozen in 1840
-		Versloeg in september 1849 bij de voordracht voor het Kamervoorzitterschap Thorbecke met 31 tegen 29 stemmen
-		Werd in september 1855 als tweede op de voordracht voor het Tweede Kamervoorziterschap gezet
-		Werd in september 1860, 1861, 1862, 1863, 1866 en in februari 1868 als derde op de voordracht voor het Tweede-Kamervoorzitterschap gezet
-		Herhaaldelijk genoemd als minister (justitie, buitenlandse zaken) bij pogingen tot reconstructie kabinet-De Kempenaer-Donker Curtius; en in 1856

uit de privé-sfeer

-		Familie was afkomstig uit Gulik
-		Familie vluchtte in 1794 naar Oost-Friesland; keerde later terug en vestigde zich in Utrecht (janskerkhof 24)
-		Nam deel aan de tocht naar Parijs in 1815
-		Zijn vader was ambtsjonker te Nijkerk en Renkum, drost van Hedel, burgemeester van Wageningen, gecommitteerde ter Generaliteits Rekenkamer, bewindhebber van de O.I.C., lid van de Raad van State en lid van Gedeputeerde Staten

woonplaats(en)/adres(sen)

-		Utrecht, tot 1840
-		's-Gravenhage, Kneuterdijk, hoek Lange Voorhout, vanaf 1840 (van familie Torck van Rosendael)
-		's-Gravenhage, Zwarteweg 5, van 1849 tot 7 februari 1872
-		buitenverblijf Puntenburg

ridderorden

-		Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1849
-		Grootkruis Orde van de Eikenkroon, 1859

buitenlandse onderscheidingen
co-adjutor van de Duitse orde; Balije Utrecht, vanaf 1869

predikaten/adellijke titels

-		jonkheer tot 1 april 1820
-		baron, 1 april 1820

relevante buitenlandse reizen

-		rondreis door Nederland, vanaf 1817
-		reis naar Duitsland, bezocht enkele hogescholen, vanaf 1817
-		reis naar Engeland ter bestudering van de organisatie van het rechtswezen en m.n. de rechtbank der gezworenen, 1826

inkomenspositie

-		bij overlijden bleek zijn vermogen aanzienlijk, zeseneenhalve ton
-		pensioen f 2725,-

verenigingen, sociëteiten, genootschappen

-		lid Provinciaal Utrechtsch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen
-		lid Zondagavondkring te Utrecht (onder andere met Prof. G.W. Vreede)
-		lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
-		ingeschreven als edel-expectant der ridderlijke Duitse orde, balije van Utrecht in 1802 (charitatieve instelling)

militaire dienst

-		Nam dienst bij de Utrechtse compagnie van vrijwillig bereden jagers te Waterloo in 1815
-		tweede luitenant Tiendaagse veldtocht

publicaties/bronnen

publicaties
enige rechtskundige artikelen in bijdragen van rechtsgeleerdheid (1830)

literatuur/documentatie

-		Levensbericht door N.F. van Nooten, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1873, 69
-		Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 952
-		M.W. Jurriaanse, "De Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken 1813-1900"
-		G.J. Hooykaas, "J.K. van Goltstein", in: "Utrechtse Biografieën", deel IV, 88

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Ommen, 28 september 1828

naam echtgeno(o)t(e)/partner
A.W. barones van Pallandt, Adolphine Wernerdine

kinderen

-		geen kinderen
-		voogd over de ouderloze achtjarige freule Ada Catharina Torck van Rosendael

naam vader
Jhr.Mr. E.J.B. van Goltstein, Evert Jan Benjamin

geboorteplaats en/of -datum vader
Arnhem, 21 juni 1751

naam moeder
F.E.A. van der Capellen, Frederica Everdina Anna

geboorteplaats en/of -datum moeder
Warnsveld, 8 mei 1759

broers en zusters
7 broers en/of zusters (van wie 4 jong gestorven)

beroep grootvader (vaderskant)

-		ambtsjonker van Nijkerk
-		burgemeester van Wageningen
-		raad in de Hof van Gelderland

beroep grootvader (moederskant)

-		burgemeester van Doesburg
-		ordinaris raad van Gelderland, vanaf 1756
-		gecommitteerde bij de Raad van State
-		rechter Ambt-Doesburg, 1780

familierelaties

-		Broer van H.R.W. baron van Goltstein, Eerste-Kamerlid
-		Oom van W. baron van Goltstein, Tweede- en Eerste-Kamerlid en minister
-		Oom van A.J.W. Farncombe Sanders (aangetrouwde neef), Tweede-Kamerlid
-		Aangetrouwde neef van A.W. van Pallandt van Beerse, Eerste-Kamerlid

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route